Dopływ atmosferyczny pierwiastków oraz jego modyfikacje w trakcie przepływu wód opadowych przez strefy koron drzew niektórych ekosystemów leśnych

dr Karol Kram – ZBA PAN

Projekt ten składa się z dwóch tematów cząstkowych:

1. Określenie rzeczywistego dopływu pierwiastków do konkretnego ekosystemu
2. Zbadania prawidłowości rozgrywających się w trakcie przepływu pierwiastków przez strefę koron drzew, chodzi o takie procesy jak zatrzymywanie jonów, ich wymywanie, czy bierny przepływ.

Zgodnie z najnowszymi tendencjami w badaniach światowych przy ocenie dopływu atmosferycznego pierwiastków do danego drzewostanu powinien być uwzględniony nie tylko pionowy dopływ związany z opadami deszczu, ale także dopływ dodatkowy wynikający z przechwytywania frakcji aerozolowo-gazowej przez powierzchnię listowia. Jest on uwzględnianych w tych badaniach poprzez zastosowanie specjalnych pułapek deszczowych wyposażonych w sztuczne (obojętne chemicznie) listowie odpowiadające wielkością rzeczywistemu listowiu występującemu w drzewostanie. Dopiero porównanie wyników dopływu uzyskanego z takich pułapek z ilością jonów występującą w opadzie podkoronowym pozwala ocenić rzeczywisty modyfikujący wpływ listowia drzew na opad atmosferyczny.

 

Ponieważ wielkość a nawet kierunek modyfikacji składu chemicznego opadów atmosferycznych może różnić się w zależności od gatunku drzewa i środowiska w jakim występuje, badania prowadzone są w różnych ekosystemach leśnych, a obejmują następujące jony pierwiastków: H⁺, Na⁺, N-NH₄⁺, K⁺, Mg2⁺, Ca²⁺, Cl^-, N-NO₃^-, S-SO₄^-, P-PO₄^3-, Zn²⁺, Pb²⁺, Cd²⁺ i Cu²⁺.